Enpresa barruko jazarpena: Giza Baliabideak estalgarria ala babeslea?
asteartea 02 uzt 2024

Amestu zure ametsen lana lortzen duzula, egunero motibazioarekin esnatzen zarela zure laneguna eta lankideak gozatzeko, emaitza onak lortzen dituzula eta zure komunitatean eragin positiboa sortzen duzula, soldata batekin eroso bizi eta etorkizunerako aurreztu ahal izateko. Ez dirudi txarra, ezta?
Orain, imajina ezazu lan ideal hori gaixotasun isil batek kaltetzen duela, zenbait zuzendarik aitortu nahi ez dutenak. Egunero jasaten duzun presio konstantea, lan orduetatik haratago doan zama gehiegizkoa edo, besterik gabe, zuri errua botatzen dizuten uneak.
Hau da mobbing-aren biktimak egunero jasaten dutena, jazarpen mota bat, ondorio larriak izan ditzakeena, suizidioa barne, eta gaur egun Giza Baliabideen zenbait departamentuk ezikusiarena egiten duten arazo bat.
Enpresa barruko jazarpenak langileen ongizatea eta segurtasuna arriskuan jar dezake, eta horrek eragin zuzena izan dezake haien osasun fisiko eta mentalaren gainean. Egoera horrek laneko aseguru edo bizi-aseguru baten beharra areagotu dezake, langileek babes ekonomikoa eta segurtasun handiagoa izan dezaten. Gainera, enpresek aseguruak eskaini ditzakete langileen babes soziala eta lan-ingurunearen kalitatea hobetzeko.
Giza Baliabideen kudeaketa enpresa barruko jazarpenaren aurrean
Normalean, jazarpena langileak jasaten dituen lan baldintzen eta zenbait Giza Baliabideen zuzendariren kudeaketa txarraren ondorioz gertatzen da.
Langileak laneko bullying-aren biktima dela ohartzen denean, oso gutxitan lortzen du RRHH-tik laguntza, departamentu honek gehienetan zuzendarien alde lan egiten duelako. Horrela, ehunka langilek erabakitzen dute enpresa barruko jazarpena ez salatzea, beldur direlako enpresaren errepresaliengatik, eta horren ondorioz gaixotzen dira edo, okerragoa dena, beren bizia kentzen dute.
Hiru kasu hauek teoria hau erakusten dute:
France Télécom (2006 - 2017)
France Télécom (gaur egungo Orange) zuzendariek “jazarpen morala” leporatuta kondenatu zituzten, 39 langileri jazarpena eragin zien enpresa-politika batengatik, horietatik 19 suizidatu eta 12 saiatu ziren. Epaiketan frogatu zen enpresak bullying sistematikoaren estrategia bat ezarri zuela langileak dimititzera behartzeko. Kasu honek mugarri bat markatu zuen Frantzian enpresa handi bat jazarpen moralagatik kondenatu zuelako.
Telefónica (2019)
Espainian kasu ezaguna 2019an gertatu zen, Telefónicako langile batek suizidioa egin zuenean, bere nagusiaren, Giza Baliabideen zuzendariaren, jazarpen laboralagatik.
Walmart (2021)
Bestalde, Mexikon, Walmart-eko langile batek bere bizia galdu zuen suizidioz, bere gerenteak jazarpen laboralagatik. Zoritxarrez, herrialde horretan, suizidio-tasa lau aldiz handitu da azken 30 urteetan.
Espainian, 2021ean 4.003 suizidio erregistratu ziren; hau da, bi orduro suizidio bat. Hala ere, azken 50 urteetan, Gobernuak 8 suizidio-kasu baino ez ditu lotu lan-estresarekin. Ezaxola izugarria da.

Nola identifikatu enpresa barruko jazarpena?
José Sánchez Pérez, lan abokatu eta Laneko eta Gizarte Segurantzako Zuzenbideko irakasle titularraren “Suizidioa eta lana: erreforma atzeraezin baten benetako errealitate jasanezina” ikerketaren arabera, hauek dira enpresa barruko jazarpenak suizidiora eraman dezakeen arrazoi ohikoenak:
- Lan-estresa
- Helburuengatik presio jasanezina
- Laneko jazarpena
- Kaleratze mehatxua
- Diziplina-espediente baten irekiera
- Lankide, nagusi edo bezeroekin laneko tentsioa
- Laneko gatazka
- Zigor larria ezartzea.
Nola prebenitu enpresa barruko jazarpena?
Enpresa guztiek ez dute onartu laneko jazarpena egunerokoan dagoen ahultasun latente bat bezala, baina gaur egun zenbait enpresek neurriak ezartzea proposatu dute laneko jazarpena prebenitzeko:
- Laneko jazarpenaren aurkako politika argiak eta sendoak
- Giza Baliabideen departamentuek prestakuntza espezializatua jaso behar dute laneko jazarpena detektatzeko eta prebenitzeko
- Laneko jazarpenaren salaketa guztiak modu serio eta garden batean ikertzea
- Laneko jazarpenaren biktimak babestea eta jazarleak zigortzea.
Horrela, laneko jazarpenaren aurka borrokatu ahal izango dugu eta, kasua izanez gero, langileak Giza Baliabideen departamentutik beharrezko laguntza izango du, betiere langilearen eskubideen alde borrokatzen badu eta nagusien laido-sorgailu eta menpekoen epaile ez bada.
Gezurretan oinarritutako laneko jazarpena indarkeria psikologiko mota bat da, eta ez du tokirik enpresa batean ere, eta are gutxiago langileen ongizatea zaindu behar duenak egiten badu.
Ez zaude bakarrik
Laneko jazarpenaren biktima bazara eta zure nagusien edo RRHH departamentuaren laguntza ez baduzu jasotzen, salatu zure kasua linean Lan eta Gizarte Ekonomiako Ministerioaren Egoitza Elektronikoaren bidez. Edo zure salaketa aurrez aurre egin dezakezu Lan eta Gizarte Segurantzako Probintzia Ikuskaritzetan.